Çocuklukta edinilmesi gereken bu davranış şeklini nasıl destekleyebiliriz?

1- Çocuğumuza, su içmenin beyin üzerindeki olumlu etkilerini, su içmezse zihinsel ve fiziksel problem yaşayacağını anlatın. Ör: ufak bir dalgınlığında veya halsizliğinde ona ilaç gibi bir bardak su götürün ve panik havasında içmesini sağlayın.

2- İdrarını takip ettirerek sorumluluk verin. Koyu renk idrarın susuzluğa, açık rengin su içme başarısına delalet olduğunu anlatın. Başarı kavramı motivasyondur.

3- Çocuk sizi örnek alacaktır. Su içerken davranışlarınızı abartın. Su içerken dünyanın en lezzetli şeyini içtiğinizi gösterin , keyfini çıkarın.

4- Su almayan bir vücudun ne duruma geleceğini örneklerle , görseller ile anlatabilirsiniz. (Bir böbrek/diyaliz hastası örneği verilebilir.). Abartarak travmaya yol açmayın

5- Aldığı sıvılar su ihtiyacını gideriyordur. O sıvıları azaltın

6- Suyu lezzetlendirin tavsiyelerine katılmıyorum. Çocuk her içeceğin ve yemeğin orijinal lezzeti ile tanışmalı ve kabul etmelidir.

7- Anaokuluna kendi alışveriş yaptığı suluğunu dolu gönderin. Öğretmen rekabet ortamı yaratacaktır.

8- Yoğurt, ayran ve yeşil yapraklı sebzeler vücudun tuz ve su ihtiyacını giderir. Son çaredir .

Bebeklikten itibaren bir çocuğun vücudunun alması gereken su miktarı yaşa göre 1 litre ile başlayıp 2 litre ile tamamlanmaktadır.

Sağlıklı günler dilerim…

Kızım su içmeyi reddediyor. Ne yapabilirim? yazısı ilk önce Bando Çocukevi Tüm hakları saklıdır. üzerinde ortaya çıktı.

Çocuklarınızın sizinle işbirliği içinde olmasını,sorumluluk kazanmasını,onaylanabilir davranışlar sergilemesini istiyorsunuz; bunun için bağırma, tehdit etme,yasaklama,mantıklı açıklama,en sevdiği oyuncağı elinden alma yada aşırı taviz verme gibi her yolu denediniz ancak hepsinde de başarısız oldunuz….Etkili yöntemlere ve gerçekten uygulatmak istediğiniz kuralları öğretebilecek etkili yaklaşımlara ihtiyacınız var…

Evet …tahmin ettiğiniz gibi bu ay ki konumuz; eğitimin bir parçası olan “ disiplin “

Çocuk eğitimi; çocuğa çevresine uyumlu,sorumlu ve saygılı davranış yollarını ”disiplin” gösterip,çocuğun kişilik ve yeteneklerini en iyi şekilde geliştirmesine olanak sağlamaktır.Bunu da öz denetim yöntemleriyle elde edebiliriz.

Öz denetim bazı kuralları benimsemesi ve dış uyarılara gerek kalmadan bu  kurallara kendi kendine uyması, uygulamasıdır ve disiplin konusunda çocuklarımızda varmak istediğimiz ana hedef budur.

Çocuklar onaylanabilir davranışlar gösterebilmek için bizim kurallarımız ve beklentilerimiz konusunda net mesajlara ihtiyaç duyarlar. Ancak bu şekilde öz denetimlerinin gelişmesine destek olabiliriz.

Çocuklar yaşadıkları dünyanın kurallarını  anlamak isterler ve buna ihtiyaçları vardır. Onlardan ne beklendiğini, nerede duracaklarını, ne kadar ileri gidebileceklerini ve çok ileri gittikleri zaman neler olacağını bilmek isterler…

Büyüdükçe artan beceri ve kapasitelerini ölçebilmek ihtiyacındadırlar. Bu süreçte sınırlar önemlidir; Anne-babadan çocuğa yönelen sinyaller çok net olmadığı zaman çok kolay yıkılabilirler.

Bazı öneriler ;

• Olumsuz bir davranışa “ yapma ” demek yerine hangi davranışı beklediğinizi açık ve kesin bir dille ifade ediniz.
• Çocuğunuza kuralların nedenini açıklayınız. 3-4 yaşından itibaren çocuklar her şeyin nedenini merak ederler.
• Kuralları öğretmek uygulatmaktan daha etkilidir.

“ Çabuk oyuncakları topla, her şeyi yerine koy “ diyeceğinize “ Gel odanı birlikte toplayalım. Sen küpleri yerine koy, ben de kalemleri… “

• Çocuğu aktif olarak uygulamaya katmak daha iyi sonuç verir.

“ Tabaktakileri bitirmeden masadan kalkmak yok “ yerine “ Ispanaktan yiyebileceğin kadarını tabağına koy ama hepsi bitecek tamam mı? “

• Olumlu tepki göstermek, alışkanlığın kalıcı olmasını pekiştirir.

“ Aferin odanı çok güzel toplamışsın “ ya da “ Bugün hiç yardımsız giyindin,   gerçekten büyüdün artık “

• Tutarsızlık ve devamsızlık disiplinin yürümesini engeller.

Bir gün “ hayır “ dediğinize, ertesi gün   “ evet “ diyorsanız ya da eşinizin “ hayır “ dediğine siz “ evet “ diyorsanız çocuğunuz bunu hissedecek ve sizleri kendi isteği doğrultusunda yönlendirmeye başlayacaktır.

Etkili sınırlar belirlediğiniz ve bu önerileri kararlılıkla uyguladığınız takdirde sonuç her zaman daha olumlu olacaktır.

TÜM GÜZELLİKLER ÇOCUKLARIMIZ İÇİN…

Disiplin yazısı ilk önce Bando Çocukevi Tüm hakları saklıdır. üzerinde ortaya çıktı.

Bir yetişkin ya da bir eğitimci olarak çocukların yanlış davranışlarıyla karşılaştığınız zaman nasıl tepki verirsiniz? Onları cezalandırır mısınız, yoksa onları disiplin etmeye mi çalışırsınız?

Çocuklar toplum içinde farklı durumlarda kabul edilebilir davranışları yetişkinlerin rehberliğine ihtiyaç duyarak öğreneceklerdir. Yetişkinler tarafından yapılan bu rehberlik, eğer çocukların kendi kendilerine karar verebilme becerilerine ve bağımsızlıklarına olanak veren bir çevrede yapılırsa çok daha iyi sonuç verecektir.

Pozitif disiplin nedir?

Pozitif disiplin, Nelson, Lott ve Glenn’in verdiği tanıma göre, çocukların kendi hareketlerini kontrol edebilmelerine ve problemlerini çözmelerine yardımcı olan bir yönetim tekniğidir. Aynı zamanda pozitif disiplin, çocuklar toplumsal kuralları öğrenirken kendileri hakkında iyi şeyler hissetmelerine de olanak sağlamaktadır.

Pozitif disiplin için oldukça önemli bir kaç unsur bulunmaktadır. Çocuklara seçenekler sunma, öğrenme için doğal ve mantıklı sonuçlar kullanma, pozitif yaşam becerileri için gerekli olanları bir araya getirme ve problem çözme becerilerini çocuklara öğretmektir. Çocuklara seçim hakkı verilmesi, sorumluluk alma ve özgürlüklerini artırma duygularını cesaretlendirecektir. İyi düzenlenmiş okul-öncesi sınıfları, çocukların özgürce karar vermelerini sağlamaktadır. Sınıf ortamında malzemelerin kolayca ulaşabilecekleri açık raflara yerleştirilmesi çocukların seçim yapmalarını sağlayacak ve onları bağımsız olmaya cesaretlendirmiş olacaktır. Doğal sonuçlar, pozitif disiplinin önemli elementleridir. Yemeğini reddeden çocuğa aç kalacağını, sütü bardağına koyarken döken çocuğa temizlemesi gerektiğini söyleme oldukça basit fakat etkili davranışlardır. Ayrıca sonuçları öğrenme, çocuklarla sonuçlar hakkında konuşma ve onlara önceden tahmin etme fırsatı vermeyi de sağlayacaktır. Çocuklar hata yapmadan öğrenebilecekleri gibi hata yaparak da doğruları görebileceklerdir ki bu da oldukça yararlı bir stratejidir. Sonuçları tahmin etme, problem oluşmadan önce durumları değerlendirme fırsatı da vermektedir. Mantıklı sonuçlar, karmaşık olmakla beraber oldukça etkilidir. Örneğin; soğuk bir havada paltosunu giymekte direnen bir çocuğa dışarı çıkamayacağını söyleme. Mantıksal sonuçların kullanımı, çocuklara seçim yapma olanağı verir. Örneğin; “Alican hikâyemizi bölüyorsun. Ya sessizce otur ya da masana git .Seçimini sen yap”.Burada önemli olan onun davranışını değiştirmeye çalışmaktır. Yetişkin davranışlarıyla çocuğun kendi davranışları arasında bir bütünlük sağlamak, pozitif disiplin için çok önemlidir. Pozitif disiplin kuralları uygulanırken, yetişkinin konuşurken çocuğun seviyesine inerek, ismini kullanarak yardımcı olacağı, dikkatinin üzerinde olduğu vurgulanarak ve konuşurken çocuk üzerinde odaklanarak uygun davranış modeli olduğu unutulmamalıdır. Ayrıca pozitif yaşam için gerekli olan tamamlayıcı unsurları kullanan yetişkin, çocuğun yaptığı seçimden sorumlu olmasını da çocuğa öğretecektir. Problem çözücü olmalarında birinci adım, çocuklara problem ortaya çıktığında sakin olmalarını öğretmek ve problem üzerinde odaklanmalarını sağlamaktır. İkinci adım herkesin anlatmak istediklerini anlatma fırsatı vermektir. Daha sonra yetişkinler, çocukların açıklamalarından problemi tanımlayarak çocukların birbirleriyle uzlaşmalarını sağlamalıdır. Çocuklara kendi problemlerini çözmeyi öğreten yetişkinler, aynı zamanda çocuklara davranışlarına dikkat etmeleri ve kendi kontrollerini pozitif değerlerde geliştirmeleri için onlara fırsat vermelidirler. Problem çözme teknikleri yoluyla, çocuklar kendi duygularına ve diğerlerinin duygularına değer vermeyi ve ifade etmeyi öğreneceklerdir. Şiddet olmadan çatışmaları çözümlemeyi de bu yolla kazanacaklardır.

Disiplin, ilişki içindeki tüm kişileri eşit olarak bağlayan, herkes için açık ve net olan kurallar olarak tanımlanmaktadır. Diğer bir deyişle disiplin, istenen ve düzenli olan davranışların kazandırılmasını amaçlayan bir yetiştirme anlayışıdır. Disiplinde amaç, kişinin öz denetimini sağlayabilmek yani kendi kendini denetleyebilme yeteneğini geliştirmektir. Aynı zamanda da disiplinden anlaşılması gereken, çocuğun toplum tarafından kabul gören bir ahlâk anlayışı ve sağlıklı tutumlar geliştirmesine yardımcı olmaktır.

Çocuklarda öz denetimi sağlama yolları

Çocukların öz denetimlerini sağlamaları için üç tip kaynağa ihtiyaçları vardır; kendileri ve diğerleri hakkında iyi duygular, doğru ve yanlışı anlama ve problemleri çözmek için alternatiflerin olması. Aşağıdaki stratejiler, çocukların bu önemli kaynaklarını geliştirmelerine yardımcı olabilir. Bazı stratejiler problem davranışları önleyici, bazıları iyileştirici ve değişim için bir plân geliştirici olmakla beraber hepsi ebeveynlere pozitif ve etkili bir disiplin yaklaşımını sunmaktadır. Ayrıca bu temel stratejiler sadece ebeveyn-çocuk ilişkisini geliştirmemekte aynı zamanda da çocuklara ebeveynlerinin desteği olmadan pozitif ve yapıcı bir yaklaşımla kendilerini disipline etmelerini de öğretmektedir.

Sevgiyi ifade etme ve koşulsuz sevme; sıcak bir ses tonuyla çocuğa yaklaşma ve onu kucaklama bir sevgi ifadesidir ve çocukların istenmeyen davranışları göstermesini önler. Eğer bir çocuk sevildiğini hissederse, ebeveynini memnun etmek için istendik yönde davranacaktır. Çocukla iletişim içindeyken çocuğa sevgi koşullu sunulmamalı, sevginin öze ait bir duygu olduğu ve koşulsuz olduğu hissettirilmelidir. Unutulmamalıdır ki, koşullu sevgi istenmeyen davranışları uzun zaman sürecinde pekiştirmektedir.

Tutarlı olmak; çocuklar tutarlı bir çevrede iyi gelişecektir. Görüş birliğinde olan tutarlı ebeveynlerin açık bir şekilde belirlenmiş süreklilik gösteren kuralları ve sınırları vardır. Bir gün izin verilen bir davranışa diğer bir gün izin vermemek, çocuğu şaşırtacak ve konulan sınırlara tepkide bulunarak olumsuz davranışlar göstermelerini sağlayacaktır.

İletişimde açık olmak; kullanılan kelimelerin ve hareketlerin çocuğa da aynı mesajı verdiğinden emin olunmalıdır. Paylaşma gibi soyut kavramları çocuğa öğretirken bu davranışların bir çok örneğini çocuğa sunmanız ve göstermeniz gerekmektedir. Ayrıca yanlış davranışa onun dikkatini çekerek, göz kontağı kurarak sert fakat sinirli olmayan bir ses tonuyla “Kardeşini rahatsız etmemeni istiyorum. Görüyorsun ki, çok üzülüyor” diye açıklamak da yerinde bir davranış olacaktır.

Problem davranışı anlamak; yapılan iyi bir gözlemle ebeveynler, çocuklarının problem davranışlarının neyi ifade ettiğini anlayabilirler. Yapılan bir kaç günlük gözlemde, davranış ortaya çıkmadan önce ne olduğu, ne zaman, nerede ve kiminle gerçekleştiği gibi bilgiler yardımıyla olumsuz davranışlar hakkında ipucu alınabilir. Ayrıca olumsuz davranışın arkasında açlık, yorgunluk, uykusuzluk gibi fiziksel etkenlerin olup olmadığı, ya da çocuğun olumlu davranışlarının dikkate alınmadığını, önemsenmediğini veya umursanmadığını düşünüp düşünmediği araştırılmalıdır. Unutulmamalıdır ki problemin kaynağını bulmak problemi çözmekten çok daha zordur.

Çocukların kendilerini iyi hissetmelerini sağlamak; doğru olan davranışı kabul etmek kolaydır. Ebeveynler genellikle çocuklarının iyi davranışlarından dolayı onları övmeyi, değer verdiklerini hissettirmeyi ihmal ederler. Bu da çocukların dikkat çekmek için olumsuz davranışlara yönelmelerine neden olmaktadır. Çocuklar olumlu ya da olumsuz olmasına dikkat etmeksizin genellikle dikkati çeken davranışı tekrar ettiklerinden, yanlış bir denge oluşmaktadır. Olumlu davranışlar karşısında teşekkür etmek, gülümsemek, ne kadar iyi bir iş yaptığını anlatarak ona zaman ayırmak olumlu davranışın tekrar edilmesini ve çocuğun kendini iyi hissetmesini sağlayacaktır. Ayrıca, olumsuz davranışlar ortaya çıktığında görmemezlikten gelmek ve sabırlı olmak, çocuğun bu davranışının ona bir şey kazandırmadığını anlamasına yardımcı olacaktır.

Güvenilir bir çevre hazırlamak; doğasında hareket olan çocuğun araştırmaya, karıştırmaya, eşyaların yerlerini değiştirmeye çalışması hiç de şaşırtıcı değildir. Çocukların eşyaların nasıl hareket ettikleri, nasıl ses çıkardıkları hakkındaki meraklarını tatmin etmek için fırsatlara ihtiyaçları vardır. Ebeveynlere düşen görev ise çocukların çevrelerini tehlikeli materyalleri kaldırarak düzenlemek olmalıdır. Çocuklar keşfettikce daha az istenmeyen davranışları sergilemeye başlayacaklardır. Ayrıca ortamda çocuğu kışkırtan, sınırların dışına iten faktörler olup olmadığı araştırılmalıdır. Zaman zaman oynanan oyuncakları kısa süreli olarak ortadan kaldırmak, tekrar sunulduğunda sanki yeniymiş gibi ilgi çekmesine neden olacaktır. Okulöncesi dönem çocuklarının farklı oyun tiplerine ihtiyaçları olduğu göz önüne alınarak yerleşim yerini ve oyun tipini değiştirerek, gerginliği ve sıkılganlığı en önemlisi de zarar verici davranışları engellemek mümkün olmaktadır.

Sınırlar koymak; ne ebeveynler ne de çocuklar polis gözetimindeymiş gibi karşı konulması zor bir çok kuralın bulunduğu bir atmosferde yaşamak isterler. Kurallar bir kaç kelimeyle ifade edilebilecek kadar basit olmalı, çocuğa yapılmasını istemediği şeyleri belirtmekle beraber yapılması istenenleri de açıklamalıdır. Çocukların, fiziksel olarak zarar verici davranışlarında hareketleri değil kelimeleri kullanmaları yönünde bir rehberliğe ihtiyaçları vardır. Ayrıca farklı yaşlardaki çocuklardan beklediğimiz davranışlar konusunda da gerçekçi olmamız gerekir. Tutarlı ve uygun sınırlamalar, çocukların kendi davranışlarını kontrol etmelerine yardımcı olacaktır. Yetişkinler, koydukları sınırlamaların uygun olup olmadığını, çocukların ihtiyaçlarını yansıtıp yansıtmadığını, gerçekten gerekli olup olmadığını bir kez daha düşünüp karar vermelidirler. Çünkü çoğu kurallar, çocukların kolaylıkla unutacakları kadar gereksiz ve şaşırtıcı olabilir.

Olayları önceden kontrol etmek; büyükler, olayları daha başlamadan önlemek ve kötü sonuçlar doğurmasına fırsat vermemek için aktif birer denetleyici olmalıdırlar. Çocuklarda öz denetimin kazanılması ve belirli bir olgunluk seviyesine ulaşabilmeleri için ebeveynlerinin uygun çözümler önermelerine ve onların rehberliğine ihtiyaçları vardır.

Problem çözme becerisi kazandırmak; problemlerin iyi çözümleri ve kötü çözümleri vardır. Fakat bu farklılığı çocuklar nasıl ayırt edecekler? Eğer bir çocuk kabul edilemez bir çözüm önerirse ona açıkça davranışın kabul edilemezliği açıklanmalı ve nedenleri anlatılmalıdır. O çözüm uygulandığında sonucun ne olacağı tartışılmalıdır. Ayrıca her durum için birden çok çözüm olduğu ve her çözümün de sonucu olduğu açıklanmalıdır. Daha sonra denemesi için olumlu çözümler önerilmelidir .

Fazla müdahale etmemek; çocukların yanlış ve zarar verici bir davranışı gözlendiğinde, en iyisi aşırı tepki vermemektir. Azarlamak veya cezalandırmak yerine, olumsuz davranışından dolayı onu oyun alanından uzaklaştırmak ya da kısa bir ara verip onu oyundan alıp sessizce oturup bekleyeceği bir yere koymak daha etkili olabilmektedir. Eğitimciler ve ebeveynler tarafından sıklıkla kullanılan ve bazı otoriteler tarafından sık kullanımının az etkili olacağı düşünülen“istenilmeyen davranışa bir süre için ara verme” yaklaşımı, diğer yaklaşımlara göre daha davranışsal olmakla beraber çok basit olarak“senin davranışın kabul edilmeyen bir davranış ve bunu değiştirmedikçe bu etkinliğe katılmana izin verilmeyecek” mesajını vermektedir. Etkinliklerden uzakta bir yerde oturtmak, iki ve iki buçuk yaş grubu çocuklar için kavramları anlamakta zorlanacakları için uygun çözümler değildir. Okulöncesi ve ilkokul çocukları için yanlış davranışların uygun olmadığını anlamaları ve sakince oturmaları için bir zaman olarak düşünülebilir. Öncelikle neden böyle bir davranışla karşılaştığı ve aynı durumla gelecek sefer karşılaştığında farklı olarak ne yapabileceği de çocuğa sorulmalıdır.

Gerektiğinde uzman yardımı almak; birçok çocuk, okulöncesi yıllarında davranış problemleri göstermekte ve sabırlı ebeveynleri sayesinde problemlerini çözmektedirler. Az bir kısmı bu davranış problemlerinin şiddetine ve süresine bağlı olarak uzman yardımına ihtiyaç duymaktadır. Ebeveyn yaşamında ayrılık veya boşanma gibi stresli dönemlerde alınan uzman yardımı ile yaşamın bundan sonraki yıllarında olabilecek sorunlar önlenebilmektedir.

Çocuğa ve kendinize karşı sabırlı olmak; tüm bunları uyguladıktan sonra yapılması gereken bir şey daha vardır; o da yeni iletişim yolları denerken kendinize ve çocuğunuza karşı sabırlı olmak.

Unutulmamalıdır ki hâlâ bazı yanlış davranışlar ortaya çıkabilir. Ebeveynler ve çocuklar için disiplin, pozitif, etkili ve doğru temeller yaratarak devam edip giden bir öğrenme sürecidir. Bu öğrenme sürecinde eğer ebeveynler sürekli olarak çocuklarına yapmaları ve yapmamaları gerekenleri söylediklerinde hem çocuklarının öz denetimlerini kazanmalarını engelleyecek hem de onların gerçek yaşama hazırlanmalarını zorlaştırmış olacaklardır. Davranışlarının sonuçlarını gördüklerinde, alternatif davranışlar önerildiğinde çocuklar disiplin edilmiş ve aynı zamanda da kendilerini kontrol etmeyi de öğrenmiş olacaklardır. Böylece çocuklar diğer insanlarla uyumlu ilişkiler kuran, ihtiyaçlarını dengeleyen, kendileri hakkında iyi düşünen bağımsız bireyler hâline geleceklerdir. Çocuklarımıza olan sevgimiz, saygımız, güvenimiz ve hoşgörümüz onların zamanla öz denetimli bir kişi olmalarını sağlayarak yaşama kolay uyum yapmalarını ve yaşamdan zevk almalarını kolaylaştıracaktır.

TÜM GÜZELLİKLER ÇOCUKLARIMIZ İÇİN… 

Elele ve sevgiyle…  

Pozitif disiplin nedir? yazısı ilk önce Bando Çocukevi Tüm hakları saklıdır. üzerinde ortaya çıktı.

Okul korkusu, çocuklarda okula gitmek istememe ve gitmeme durumudur. Okul ilk başlama zamanlarında daha sık görülmekle birlikte okul yaşamının daha sonraki yıllarında da ortaya çıkabilir.

OKUL KORKUSUNUN ÖZELLİKLERİ

 Okul korkusu genellikle 6-10 yaşları arasında ortaya çıkar. Ancak ilkokuldan liseye kadar her yaşta görülebilir.
 Okul fobisi kronik ve akut(geçici) olmak üzere iki çeşittir. Kronik okul fobisi zamanla oluşur. Bu fobinin oluşmasında kişinin çocukluk yıllarındaki okul fobisini de içine alan çeşitli davranış problemlerinin rolü büyüktür.
 Çocuğun okul korkusunu yenip okula alışma dönemi ortalama 3-4 hafta kadardır.
 En çok ilköğretime başladığı dönemde ortaya çıkmakla birlikte anasınıfına ve yuvaya başlama zamanında ve okul yaşantısının ilerleyen yıllarında da görülmektedir.
 Bu çocuklar genellikle sosyal ilişki kurmakta güçlük çeken, içe kapanık, utangaç çocuklardır. Başarı kaygısı duyarlar ve aşırı onay beklerler.
 Bu çocuklar ailelerine özellikle annelerine bağımlıdırlar. Anne ve babaları olmadan bir yere gitmek, bir şey yapmak istemezler.
 Psikosomatik belirtiler görülmektedir.Karınlarının, başlarının ağrıdığını, hasta olduklarını söylerler. Bu yakınmalar evde kalmalarına izin verildiğinde sona erer.
 İştahsızlık ve uykusuzluk görülmektedir.

OKUL KORKUSUNUN NEDENLERİ

 Okul korkusunu temelinde çocuğun anne babaya çoğunlukla da anneye
aşırı bağımlı olması ve anne babadan ayrılma korkusu yatar.
 Çocuk anne babası olmadığında kendisine veya anne babasına bir şey olacağından korkuyor olabilir.
 Yeni bir kardeşin doğumuyla kardeş kıskançlığının ortaya çıktığı durumlarda görülebilir.
 Sorumluluğu almaktan korkabilir.
 Anne babanın çocuğun okula başlamasıyla geliştirdikleri endişe ve kaygıları çocuğa yansıtmaları sonucu çocukta okul korkusu çıkabilir.
 Annenin de çocuğa bağımlı olması okul korkusunu tetikleyebilir.
 Çocuğun geç saatlere kadar ayakta kalması gitmek istememesine neden olabilir.
 Performans kaygısı yaşayan çocuklar başarısız olma endişesiyle okula gitmek istemeyebilirler.
 Öğretmenin ilgi ve sevgisi diğer çocuklara da yöneleceğinden çocuk kendisine gösterilen ilgi ve sevgiden tatmin olmayabilir.

ANNE BABAYA ÖNERİLER

 Anne baba çocukta bağımlılığa yol açacak aşırı koruyucu tutumdan kaçınmalıdır.
 Küçük yaşlardan itibaren çocuğa ayrılıkların doğal olduğu hissettirilmeli, vedalaşmalar kısa tutulmalıdır.
 Anne babalar kaygılarını çocuğa hissettirmemelidir.
 Çocuğun gece erken yatması ve sabah uykusunu almış olarak kalkması sağlanmalıdır. Küçük çocukların 9-10 saatlik uykuya ihtiyaçları vardır.
 Okul yaşantısı beraberinde düzen ve disiplini getirdiği için öncelikle çocuğun evde düzenli, disiplinli bir yaşam tarzını oluşturması sağlanmalıdır.
 Çocuğun çantasına ailesini hatırlatacak küçük bir obje ya da resim koymak ve özlemini giderebileceği söylemek faydalı olur.
 Çocukla içinde bulunduğu durumla ilgili ne hissettiği paylaşılmalıdır.
 Çocuğa bu korkunu sadece omun başına gelmediğini, onun yaşında diğer çocukların da bu ya da buna benzer korkular yaşayabileceklerini söylemek daha sağlıklı olacaktır.
 Okula gitme korkusunda ödün verilmemeli, mutlaka okula gitmesi sağlanmalıdır. Okula devam etmeme çocuğun okuldan daha çok soğumasına neden olur.
 Çocuk okula gittiği zamanlarda maddi olmamak şartıyla ödüllendirilebilir.
 Okulda olduğu zamanların yani ayrılığın geçici olduğunu anlatın. Bunun için bir saat resmi hazırlayıp saat üstünde onun okulda olduğu zaman gösterebilir.
 Çocuğa neden okula gitmesi gerektiği ve gitmezse neler kaçıracağı anlatılmalıdır.

Okul Korkusu yazısı ilk önce Bando Çocukevi Tüm hakları saklıdır. üzerinde ortaya çıktı.

Yıllarca insanların doğuştan geldiğine inanılan belli bir zekaya sahip olduğu, yaşamını onunla sürdürdüğü görüşü hâkimken artık günümüzde insan zekasının sınırları, araştırmalarla birlikte yeniden çizilmeye başlandı.

Günümüzde IQ’nun hayattaki başarı konusunda zayıf bir gösterge olduğuna dair pek çok bulgu ortaya çıkarılmıştır. IQ’nun doğru kabullenilip yıllarca hakimiyetini sürdürmesi sonucu, toplumlar zekanın sınırlı olarak ele alınması ile belirlenen kalıba uymayan pek çok yaratıcı akıldan mahrum kalmıştır.

Geçen uzun yıllar sonunda ortaya çıkan ürünler hem eğitimciler hem de aileler açısından hiç umut verici değildi. Çünkü okul hayatı boyunca başarılı sayılan öğrenciler, mezuniyet sonrası büyük sıkıntılarla iş hayatına girebiliyor ve gerçek hayata uyumda pek çok sıkıntı yaşıyorlardı.

Bir öğrenme psikoloğu olan Howard GARDNER zeka kavramına farklı bir boyut getirdi. GARDNER, 1983’te yazdığı “ Aklın Çerçeveleri” adlı kitabında kültürlerin ve bilim adamlarının zekayı çok kısıtlı olarak tanımlayarak ele aldıklarını, zekanın bir veya birkaç faktörden çok daha fazlasını içerdiğini ve her insanda 7 farklı zekanın bulunduğu tezini ortaya attı.
Prof. GARDNER, çalışmaları sonucu zekayı yeniden tanımladı. Zeka, değişen dünyada yaşamak ve değişimlere uyum sağlamak amacıyla her insanda kendine özgü bulunan yetenekler ve beceriler bütünüdür. İnsan zekası yaşamın her anında, bir makineyi icat ederken, bir hedefi gerçekleştirirken, insanları ikna ederken, bir söküğü dikerken veya bir resim çizerken, bir rolü canlandırırken çok farklı zaman ve durumlarda harekete geçer ve kullanılır.

Prof. GARDNER’ın tanımladığı zeka türleri :
 Sözel – Dilsel Zeka
 Mantıksal – Matematiksel Zeka
 Görsel – Mekansal Zeka
 Bedensel – Kinestetik Zeka
 Müziksel – Ritmik Zeka
 Kişisel – İçsel Zeka
 Kişilerarası – Sosyal Zeka
 Doğa – Varoluşcu Zeka

Son iki yıldır Sosyal ve Kişisel Zekalar bilim adamları ve eğitim bilimciler tarafından “ Duygusal Zeka” başlığı altında ele alınmaktadır. 1995 yılında Doğa Zekası, (doğadaki nesneleri tanıma ve sıralama becerisi) 8. zeka olarak kabul edildi ve üzerinde çalışmalar sürdürülmektedir.

Sözel – Dilsel Zeka: Dili etkili bir biçimde kullanma, kelimelerle ve seslerle düşünme, dildeki kompleks anlamları kavrayabilme, insanları ikna edebilme, dildeki farklı yapıları fark edebilme, yeni yapılar oluşturabilme, farklı dilsel kalıplarla ilgilenme becerisidir.

Sözel – Dilsel Zekaya Sahip İnsanların Özellikleri :

Farklı kelimeleri, sesleri, ritimleri, renkleri dinler ve tepkide bulunur.
Diğer insanların seslerini, dil üslubunu, okumasını ve yazmasını taklit edebilir.
Dinleyerek, okuyarak, yazarak ve konuşarak öğrenir.
Cümleleri dinler, yorumlar, farklı bir tarzda ifade eder ve söylediklerini hatırlar.
Okuduklarını anlar, özetler ve kolaylıkla hatırlar.
Farklı zamanlarda, farklı amaçlar için, farklı gruplara etkili bir biçimde hitap edebilir.
Dinleyicileri, konuşmaları ile etkiler. Okuma, yazma, dinleme ve konuşma gibi dil sanatlarında farklı yapılar oluşturabilir.
Dilbilgisi kurallarını etkili bir biçimde kullanarak yazar. Kelime dağarcığı zengindir.
Farklı dilleri öğrenme becerisine sahiptir.
Hikaye, şiir yazma gibi etkinliklerden zevk alır.
Yeni dil formları oluşturur.
Etkili dinleme becerilerine sahiptir.

Matematiksel – Mantıksal Zeka: Sayılarla çalışma, muhakeme etme, tümevarım ve tümdengelim teknikleri ile düşünebilme, soyut ve sembolik problemleri çözebilme, kavramlar, düşünceler ve fikirler arası kompleks ilişkileri algılayabilme becerisidir.

Matematiksel – Mantıksal Zekaya Sahip İnsanların Özellikleri:

Neden sonuç ilişkilerini çok iyi kurar.
Somut cisimleri soyut sembolik ifadelere dönüştürebilir.
Mantıksal problem çözümlerinde başarılıdır.
Hipotezler kurar ve sınar.
Bulmaca ve zeka oyunlarını sever.
Miktar tahminlerinde bulunur.
Grafikler ya da şekiller halinde verilen (görsel) bilgileri yorumlar.
Bilgisayar programları hazırlar.
Grafik, şema, şekillerle çalışmaktan hoşlanır.

Görsel – Mekansal Zeka: Resimlerle, şekillerle düşünebilme, görsel dünyayı algılayabilme, şekil, renk ve dokuları zihnin gözleriyle görebilme ve bunları sanatsal formlara dönüştürebilme yeteneğidir. Psiko-motor becerilerin gelişmesiyle başlar, el-vücut-beyin koordinasyonunun gelişimi küçük kas gelişiminin mükemmel çalışmalarıyla geliştirilebilir.

Görsel ve Mekansal Zekaya Sahip İnsanların Özellikleri:

Görerek ve gözleyerek öğrenir.
Kolaylıkla yön bulma becerisine sahiptir.
Grafik, diyagram, harita, şekil ve modelleri yorumlayabilir.
Dinlediklerinden zihinsel objeler hayaller, resimler üretir. Öğrendiği bilgileri hatırlamada bu zihinsel resimleri kullanır.
Çizmek, resim yapmak, boyamak ve modeller oluşturmaktan zevk alır.
Üç boyutlu ürünler hazırlamaktan hoşlanır.
Origami ve maketler hazırlar. Bir objenin farklı açılardan perspektifini anlayabilir, onu zihninde canlandırabilir.
Öğrendiği bilgileri somut ve görsel sunuşlara dönüştürür.

Kinestetik – Bedensel Zeka: Aklın ve vücudun mükemmel bir fiziksel performansla birleştirilerek belli bir amaca yönelik faaliyetlerin sergilenebilmesi yeteneğidir.

Kinestetik ve Bedensel Zekaya Sahip İnsanların Özellikleri:

Zihin ve vücut koordinasyonlarını etkili bir biçimde kullanır.
Sağlıklı yaşam konusunda vücuduna özen gösterir.
Fiziksel işlerde, görevlerde denge, zerafet, maharet ve dakiklik gösterir.
Çevresini, nesneleri, eşyaları dokunarak ve hareket ederek inceler. Öğrendiklerine dokunmayı ya da onları kullanmayı tercih eder.
Fiziksel maharet isteyen alanlarda ( dans, spor…) yenilikler keşfeder ve farklılıklar ortaya çıkarır.
Rol yapma, atletizm, dans, dikiş nakış gibi alanlarda yeteneği vardır.
Aktif katılımla daha iyi öğrenir. Söylenenden daha çok yapılanı hatırlar.
Gezi-inceleme-model/ maket yapma gibi fiziksel aktivitelere katılımdan zevk alır.
Organizasyon yapma özelliği gelişmiştir.
Bulundukları çevreye ve onu kapsayan sistemlere karşı duyarlıdır ve sorumlu davranır.

Kişilerarası-Sosyal Zeka: İnsan aklının en önemli özelliklerindendir. İnsanlarla birlikte çalışabilme, Sözel – Bedensel Zeka dilini etkili bir biçimde kullanarak çok farklı karakterlere sahip insanlarla kolaylıkla iletişim kurabilme, insanları yönetebilme, onlarla uyumlu çalışabilme ve insanları ikna edebilme becerisidir.

Sosyal Zekaya Sahip Bireylerin Özellikleri:

Yaşıtları ile ya da farklı yaş grupları ile birlikte olmaktan zevk alır.
Diğer insanların duygularına karşı duyarlıdır.
Diğer insanları konuşmaları ile etkiler.
Grup ve takım çalışmalarından, çok özel ve mükemmel ürünler ortaya çıkararak, gruplar halinde çalışmaktan zevk alır.
Farklı kültürler, farklı yaşam tarzları konusunda çok meraklıdır.
Çok küçük yaşlarda bile toplumsal ve politik sorunlarla ilgilenebilir.
Güçlü bir espri yeteneğine sahiptir.
Davranışlarının sonuçlarını değerlendirebilir.
İnsanların her tür davranışına karşı kabul edicidir.
Sözel ve bedensel dili etkili bir biçimde kullanır.
Farklı ortamlara, farklı insan topluluklarına girdiklerinde kolaylıkla uyum sağlayabilir.
İnsanları organize etme yetenekleri vardır. Liderlik vasıflarını taşır.

Kişisel- İçsel Zeka: Kendimiz hakkındaki duygu ve düşünceleri şekillendirebilme, yaşamı sürdürebilme ve yaşadıklarımızdan öğrendiklerimizle, hayat felsefemizi oluşturabilme, yaşamımızı bu doğrultuda planlanma, kişisel istek ve hayaller oluşturabilme becerisidir.

Kişisel Zekaya Sahip İnsanların Özellikleri :

Yalnız kalmaktan hoşlanır.
Yaşadığı her olay ve deneyim üzerinde çok fazla düşünür.
Kendi içinde bir değer ve anlayış sistemi oluşturur.Her şeyde kendinden bir şey arar.
Kendi duygu ve düşüncelerinin farkındadır.
Kendisini farklı tarzlarda ifade edebilir ; yazar,ressam,heykeltraş…vb.
Yaşam felsefesini oluşturmaya yönelik bir anlayış içindedir.
Bireysel çalışmalardan zevk alır.
Yaşamında motivasyon kaynağı, hedefleridir.
Kendisi üzerinde düşünmek için çok zaman harcar ve sürekli bir kişisel değerlendirme süreci yaşar.

Müziksel – Ritmik Zeka: Sesler, notalar, ritimlerle düşünme, farklı sesleri tanıma ve yeni sesler, ritimler üretme, ritmik ve tonal kavramları tanıma ve kullanma, çevreden gelen seslere ve müzik aletlerine karşı duyarlı olabilme becerisidir.

Müziksel Zekaya Sahip İnsanların Özellikleri

İnsan sesi ve çevreden gelen sesler gibi çok farklı seslere karşı duyarlıdır, dinler ve tepkide bulunur.
Müziği yaşamında kullanmak için fırsatlar oluşturur.
Seslerle nota ve ritimlere karşı özel bir ilgiye sahiptir.
Müziği hareketlerle birleştirerek farklı figürler ortaya çıkarabilir.
Müziksel enstrümanlara karşı ilgilidir. Enstrümanları kullanmayı kolaylıkla öğrenebilir.
Orijinal müzik kompozisyonları oluşturabilir.
Ritim tutar.
Öğrendiği şarkıları mırıldanarak gezer.

Doğa Zekası: Doğadaki tüm canlıları tanıma, araştırma ve canlıların yaratılışları üzerine düşünme becerisidir.

Doğa Zekası Gelişmiş İnsanların Özellikleri :

Doğadaki hemen her canlının yaşamına ilgi duyar. Farklı canlı türlerinin isimlerine karşı dikkatlidir; çiçek türleri, hayvan türleri onlar için çok çekicidir.
Zooloji, botanik, organik kimya, tıp, fotoğrafçılık, dağcılık, izcilik, vb. gibi alanlara ilgi duyar.
Seyahat etmeyi, belgeseller izlemeyi severken, doğa ve gezi dergilerini incelemekten hoşlanır.
Doğadaki bitki türlerine karşı duyarlıdır.
Doğanın insanlar üzerindeki ya da insanın doğa üzerindeki etkisi ile ilgilenir.

Çoklu Zeka yazısı ilk önce Bando Çocukevi Tüm hakları saklıdır. üzerinde ortaya çıktı.

Gelişim basamaklarında çocukların karşılaştığı sorunlar çok çeşitlidir Bunların bir çoğu döneme özgü olan ana babanın desteğiyle çözümlenebilir sorunlardır Eğer çocuk karşılaştığı sorunlar karşısında uygun baş etme yolları ararken anne babadan yeterli destek görmezse çocuk içinde bulunduğu sorun çözümlenebilecekken daha karmaşıklaşır Çocuğun engellerle karşılaşıp onları aşarak yeni duruma uyma çabası kişilik gelişimini ve ruhsal gücü arttırır

Çocuğun ruhsal gelişiminde anne babanın desteğiyle birlikte tutumu da çok önemlidir Örneğin; çocuğa kendi başına yemek yeme alışkanlığı verilemezse tuvalet eğitimi 2-3 yaşlarında sağlanamazsa sorunlar bir sonraki döneme aktarılır ve yeni dönem sorunlarıyla giderek büyür

Çocuklardaki ruhsal sorunlar dış etkenler, çocuğun yapısı ya da uyumsuzluklardan kaynaklanabilmektedir

İstenmeyen uyum ve davranış sorunlarının çocuğun gelişim döneminin getirdiği normal bir davranış sorunu mu yoksa gerçekten bir davranış problemi söz konusu mu şeklindeki soruları doğru yanıtlayabilmek için bu davranışları dikkatli bir şekilde değerlendirmek gerekir.

Bu sorunlardan kısaca bahsetmek gerekirse;

DAVRANIŞ DEĞİŞTİRME:

Bir davranışın değiştirilmesine karar verilmesi o davranışın istendik olup olmadığını belirlemek gerekir Yani davranış problem bir davranış mıdır? Değil midir? Buna karar verilir O yüzden davranış pek çok açıdan ele alınıp dikkatle incelenmelidir Bunlar:

1 Problem davranışı belirleme ve değerlendirme
2 Çocuk açısından
3 Aile açısından
4 Okul ve öğretmen açısından
5 Disiplin ve kurallar
6 İletişim ve etkileşim

Davranışta etkiye karşı bir tepki gösterilir Bununla birlikte gösterilen bu tepkide geri bir tepkiye neden olur Yani sebep ve sonuç ilişkisi vardır
Çocuk davranışı yapmadan önce onu tetikleyici bir nedeni vardır Davranış yapılır ve sonucunda istendikse olumlu istendik değilse olumsuz tepkiler alınır

Davranış değiştirmede kullanılan teknikler
1 Görmemezlikten gelme
2 Mola
3 Ödül (Sözel- somut ve bonus ödülleri)
4 Ceza
5 Çocuktan çocuğa model olma

Sonuçta davranış değiştirirken önemli olan nokta şudur ki, istendik davranışların sıklığı artırılmalı ve istenmedik davranışların sıklığı azaltılmalıdır Davranış değiştirme de dikkat edilmesi gereken bir diğer noktada çocuk için ilk önce ceza yerine ödülü kullanmak ve çocuk haklarına ters düşen davranış ve tutumlardan kaçınmaktır

Çocuklarda Uyum ve Davranış Sorunları yazısı ilk önce Bando Çocukevi Tüm hakları saklıdır. üzerinde ortaya çıktı.

Ben artık büyüyorum… Siz de farkındasınız ki… benim mutlu olmam, yeni arkadaşlarla tanışmam, paylaşmayı öğrenmem ve gelişimimin desteklenmesi için hayatıma yepyeni bir pencere açmaya karar verdiniz.

Biliyorum..çok kolay olmadı karar vermeniz. Hem mutlu, hem de endişelisiniz. Anaokulumu, oyuncakları, arkadaşlarımla oyun oynamayı sevmeme rağmen ben de heyecanlıyım. Üstelik burada siz değil yeni tanıdığım yetişkinler ihtiyaçlarımı karşılayacak, ilk defa farklı bir mekanda sizden uzak uzun bir süre geçireceğim. Gerçi, biz çocuklar yeniliklere siz yetişkinlerden daha kolay adapte oluruz ama yine de alışmam kolay olmayabilir.

Benden bir günde alışmamı beklemeyin lütfen. Yaşayabileceğim ikilemi aşmam için desteğinize ihtiyacım var. Çünkü ben anaokulunda mutlu olacağımı, alacağım eğitimin gelişimimi destekleyeceğini biliyorum.

Okula uyum dönemimde sizden bazı isteklerim olacak;
» Öncelikle rahat olun ve anaokulunda mutlu, güvende ve benimle ilgilenecek bir öğretmenim olacağı konusunda beni tatlı tatlı ikna edin.
» Belki bir süre sizin de okulumda kalmanızı isteyebilirim. Bu konuda öğretmenimle işbirliği yapabilirsiniz.
» Oyuna ara verip size merhaba demek hem hoşuma gidecek hem de bana güven verecektir.
» Ben okuluma ve öğretmenime alıştıktan sonra her çocuğun eve dönüş zamanı geldiğinde evine gittiğini, gelip beni mutlaka alacağınızı sık sık söyleyin. Sakın bana “Ağlarsan gelir seni alırım, istemezsen gitmezsin” gibi cümleler söylemeyin. Alışma dönemimde benim geri adım atmama neden olursunuz.

Bütün bunları sizin beni anaokuluna başlatmaya hazır olduğunuzu düşünerek söylüyorum! Benim kadar sizin de desteğe ihtiyacınız olabilir. Okulumdaki öğretmenlerle endişelerinizi paylaşmaktan çekinmeyin. Lütfen benim yanımda sakın benimle ilgili şikâyetlerinizi yansıtmayın. “hiç yemek yemez, çok hareketlidir…” diye. Önce okuluma adapte olayım sonra her şeyi sırasıyla öğreneceğim. Hem de nerede nasıl davranmam gerektiğini bilerek, yani sosyalleşerek sizin de istediğiniz bu değil mi zaten?

Bu dönem de; evde zaman zaman göstereceğim hırçınlıklara, gerginliklere aldanmayın. Tutarlı ve kararlı yaklaşımlarınız beni bu tavırlarımdan vazgeçirecektir. Belki de bu davranışların hiçbirini sergilemeyebilirim ama siz yine de hazırlıklı olun.Anneciğim ve babacığım beklentilerim sadece sizden değil…

Öğretmenime de bir mektup yazdım. Hem size hem de bana destek olması için. Olmaz mı? O sevgiyle kucağını açmış beni bekliyor zaten yaratacağı eseriyle gurur duymak için.
Annem, babam olduğunuz ve beni böyle renkli bir dünyaya bıraktığınız için teşekkür ediyorum.

Çocuğunuz…

Anaokuluna Başlarken… yazısı ilk önce Bando Çocukevi Tüm hakları saklıdır. üzerinde ortaya çıktı.